شده است . در ميخانه آمده است كه نياى فصيحى يعنى مولانا ميرجان در غلبهء عبيد الله خان ازبك بر خراسان و بهنگام بازگشت او بفرارود ( ماوراء النهر ) با چند تن ديگر از بزرگان هرات و خراسان بدان سامان كوچ داده شد . ميرجان در بخارا بماند و در آنجا كتاب روضة الاصحاب را در ترجمهء حال پيامبر اسلام فراهم آورد . پدر ميرزا فصيح الدين و خود فصيح الدين هم در بخارا ولادت يافتند تا پس از چيره شدن عبيد الله خان ازبك ( 991 - 1006 ه ) بر هرات ( سال 997 ه ) ابو المكارم با خاندانش بهرات بازگشتند و همانجا ماندند و در اين اوان فصيح الدين ده ساله بود . اگر به اين شرح استناد كنيم بايد ولادت فصيحى در نهمين دهه از سدهء دهم روى داده باشد . از آن پس باشيد نگاه و جاى پرورش فصيحى هرات بود و او زود سخنورى آغاز كرد و شهرت يافت و نزد واليان و بيگلربيگيان هرات و خراسان تقرب جست و آنان را ستود . فخر الزمانى صاحب ميخانه مدعيست كه او در آغاز پادشاهى شاه عباس بهمراه او بقزوين رفت و اين مناقض گفتار اوست كه گفت فصيحى بعد از غلبهء عبد الله خان ازبك بسال 997 ، در ده سالگى بهمراه پدر از بخارا بهرات رفت و ندانست كه به حساب او ، هرگاه مقارن سال 996 در ركاب شاه عباس عازم قزوين مىشد و « بسعادت ملازمت آن خسرو ستاره سپاه مستسعد » مىگرديد بنابر گفتار خود او كمتر از ده سال و در حدود هشت يا نه سال مىداشت . حقيقت آنست كه فصيحى آغاز جوانى و ابتداى دوران شاعرى را همچنانكه گفته‌ام در هرات گذراند و دربارهء همين دوره از زندگانى فصيحى است كه تقى الدين اوحدى بليانى نوشته است « وى همچنان در هراتست ، چند نوبت عزم هند كرد و مانع او شدند . ديوان خود را در سنهء 1014 باگره فرستاده بود » و از اينجا پيداست كه سخن فخر الزمانى در اينكه فصيحى در حداثت سن آغاز شاعرى كرد ، درستست زيرا با شمارى كه از تاريخ تقريبى ولادت فصيحى گرفته‌ايم مىبايست كه در حدود سال 1014 ه تقريبا ميانهء 28 تا 30 سال از عمرش گذشته باشد .